Roddelsprookjes
uit de gewone wereld (16 augustus 2010)
De
vele punten waarop wij vroeger in onze opvoeding gecorrigeerd werden,
wordt tegenwoordig goed gepraat en zelfs als 'gezond' en 'goed' beschouwd,
met de slag om de arm: 'als je het maar mate doet'. We ondergaan
in feite een verschuiving in ons moraal. Een van deze verschuivingen
is roddelen. Vroeger konden onze ouders ons nog verwijtend aankijken
wanneer zij door een moeder van een vriendje of vriendinnetje te horen
kregen dat je geroddeld had. Tegenwoordig worden wij met onzinnige
- haast domme -
artikels
overladen met dat roddelen zelfs goed tegen kanker is!
Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat 20% tot 60% van onze dagelijkse
gesprekken besteedt wordt aan roddelen. Moet je nagaan dat volgens
onderzoek onder 18 Europese landen, staan de Nederlanders bovenaan
met roddelen op het werk! Zo verluidt dat 25% van het personeel tijdens
werktijd doorbrengt zonder iets te doen. Voor alle landen lag het
gemiddelde op acht procent. 86 procent van de werknemers is volgens
KPMG wel eens slachtoffer van roddelaars. Iets minder dan 50 procent
geeft toe zelf te roddelen. Aan het eind van de middag is dit percentage
in Nederland ruim het dubbele van het gemiddelde. Roddelen is het
belemmerende factor en dat is dan nog exclusief alle achterklap die
tijdens een koffie- of rookpauze wordt doorgebrieft. Roddelen is sfeer
verziekend en een middel om je eigen fouten op de andere af te schuiven...
het wel bekende zwart schaap.
Wat
zeggen de zogenaamde 'psychologen' en andere 'deskundigen' van tegenwoordig
in voordeel van roddel? Ik noem het puntsgewijs op:
1. Roddelen op de werkvloer is zo slecht nog niet. Hoogopgeleiden
kunnen zelfs niet zonder omdat het een beproefde methode is om jezelf
in een positief daglicht te stellen en de kans op promotie te vergroten
2. kwaadsprekerij kan ook 'slechts' informatie uitwisselen zijn
3. roddels kunnen leerzaam zijn (in de waarschuwende sfeer, leren
van andermans fouten oid.)
4. roddelen is bij vrouwen een ingesleten mechanisme
5. roddelen ontlaadt stress en angst waardoor roddelen goed tegen
kanker zou zijn (omdat roddelen het niveau van progesteron zou verhogen)
6. niet-roddelen wordt in verband gebracht met sociale isolement.
7. mensen die pertinent niet (willen) roddelen zijn oersaai
8. roddelen is een middel om de ander te waarschuwen
Mijn tegenwerpingen:
1. Hoogopgeleiden
hebben geen roddels nodig om zichzelf via ellebogenwerk naar boven
te werken. Heb je dit wel nodig, dan moet je je afvragen of je jezelf
überhaupt niet te zwaar gewogen hebt. Daarnaast heeft een hoogopgeleiden,
nee, daarnaast heeft iemand die zijn vak verstaat geen behoefte om
iemands hoofd onder water te drukken (roddelen) om zelf boven water
(positief daglicht) te kunnen houden.
2. Informatie uitwisselen kan ook zonder te roddelen.
3. Leren van andermans fouten gaat beter wanneer je je mond houdt
en observeert, opslaat en daar voor jezelf persoonlijk een leer uit
trekt, zonder deze – noch voor het slachtoffer van roddel noch
voor jezelf – aan de grote klok wordt gehangen. Meningen van
anderen over de fouten die ene is niet relevant, zeer oninteressant
en verre van leerzaam, omdat iedereen uniek op een (unieke) situatie
reageert.
4. roddelen is een ingesleten mechanisme in de gehele mensheid, waar
gevolgen eerder vernietigend zijn. Maar als we toch onderscheid moeten
maken tussen mannen en vrouwen, schijnen mannen meer woorden 'vuil'
over anderen te maken dan vrouwen.
5
. roddelen
voert de stress op en is eerder kankerverwekkend. Ga na.
Re’oeven vertelt Sjimon: ‘Levi heeft behoorlijke kritiek
op jou”. Sjimon die dit heeft aangehoord en Re’oevens
verhaal als waarheid heeft aangenomen. Sjimon stapt op Levi af en
eist voor een verklaring van Levi: “Wat heb je allemaal
tegen Re’oeven gezegd? Dacht je werkelijk dat ik niet achter
de waarheid zou komen?”
Levi is ontzet en gaat in de verdediging: “Dit is niet waar.
Ik heb nooit wat over jou tegen Re’oeven gezegd.” Toen
hij – Sjimon - Re’oeven weer tegenkwam, was Re’oeven
voor Sjimon: ‘Hoe kon jij mij Levi laten aanvallen op zaken
die niet gebeurd zijn?"
“Hij ontkent alles?” vraag Re’oeven, “kom,
ik herhaal het wel in zijn bijzijn.”
Sjimon en Re’oeven stappen gezamenlijk naar Levi, enz. enz.
enz.
6. Het tegendeel is waar: als je roddelt, zullen mensen, of ze nu
met je meedoen of niet, je toch als een roddelaar bestempelen en over
jou zeggen: 'pas voor Re'oeven op, want hij roert graag zijn tongetje."
Mensen worden 'bang' voor je en zullen nooit helemaal oprecht met
je omgaan. Het kan dus uiteindelijk vriendschappen kosten.

7. Ik denk dat mensen die niet roddelen veel minder saai zijn. Zij
hebben schijnbaar wél iets zinnigs, iets waardevols te vertellen.
Roddelaars niet. Daar ontbreekt een en ander: (zelf)respect, inzicht
en inhoud.
8. Je kunt mensen waarschuwen voor een situatie in plaats voor mensen.
En als je voor mensen moet waarschuwen, dan moet je eerst naar de
betrekkende persoon gaan. Daarnaast is het een kwestie van de manier
hoe je het gaat brengen, maar ook... heb je er stiekem lol in om Levi
naar beneden te halen of wil je juist Levi met zijn sores helpen ín
die waarschuwende sfeer naar derden?
Spraak
heeft nog een ontzagwekkende kracht: het herdefiniëren van de
werkelijkheid. Gedachten bestaan in een aparte privésfeer.
Eenmaal uitgesproken, is de gedachte geen privéaangelegenheid
meer. Het wordt een onderwerp wat wereldkundig is gemaakt, die mensen
kunnen goedkeuren of kunnen afkeuren, over kunnen discussiëren,
maar daar ook op kunnen negeren. Als je een negatieve gedachte over
iemand uit, dan is de gedachte in de wereld vrij gelaten. Hierdoor
wordt de aandacht van de ander, de luisteraar, geprikkeld. Daarnaast,
de woorden die ‘naar verluidt’ zijn, zorgen ervoor
dat de luisteraar toch een beetje minder respect voor de betrokkene
krijgt en dat de betrokkene eigenlijk geïdentificeerd wordt als
bijvoorbeeld ‘minder bekwaam’ of ‘minder
leuk om mee om te gaan’. De situatie kan door negatieve
praat snel en vaak ook onmerkbaar omslaan tot een situatie dat de
betrokkene, die wij beter ‘slachtoffer’ kunnen noemen,
buitengesloten wordt (op zijn werk, vriendenkring, familie).
Roddel is daarom vernietigend voor de externe factoren van iemands
leven als – wat nog erger is – het vernietigen
van iemands persoonlijkheid. Iemand die namelijk roddelt,
wordt gemotiveerd door zijn sterke menselijke drang zichzelf belangrijker
te voelen dan de ander. Hij stelt zichzelf boven de ander en oordeelt
de ander minder als zichzelf. In zijn ogen wordt hij omringt door
irritante, onachtzame, gebrekkige mensen die van zijn wereld een grote
teleurstellende en ongemakkelijke plaats maken. Het wordt een gewoonte
om zijn blik op oneindig te zetten om op die iedere fout van die ander
te kunnen opmerken en dit door te vertellen aan anderen.
Omdat
wij er grondig hekel aan roddelen hebben, lernen Alexander en ik al
enige tijd de
Chofets Chaim over 'Sjmirat Lasjon'. Sjmirat Lasjon is betaamd
spreken en het bewaakt over jouw roddelend tongetje (ook wel lasjon
hara genoemd) waardoor het roddel voorkomt en uiteindelijk afleert.
Daarom is het waken over jouw roddelend tongetje is een prima tool
waardoor we de verschillende paden en meningen van goed bedoelde mensen
leren te zien. Niet roddelen, maar sjmirat lasjon, dus netjes en doordacht
praten, is een manier om jaloezie en bitterheid te kanaliseren. Het
elimineert koppigheid, pijn en verdeeldheid. Het versterkt jouw zelfverzekerdheid
en jouw persoonlijkheid.
Iedere
dag spreken wij duizenden woorden uit. De manier waarop je spreekt,
het waken over je tong of roddelen de mens. Harde boze woorden omschrijven
een boos en gepijnigd mens. Vriendelijke en woorden die met consideratie
worden uitgesproken omschrijven een vriendelijke een doordacht persoon.
Niet willen roddelen isoleert je niet. In tegendeel: Wanneer je tegen
vrienden, collegae, familie, vreemden op een zachte, vriendelijke
en met consideratie manier van spreken tegen anderen spreekt, worden
deze woorden geleiders van een enorme positieve kracht. Zij kunnen
eenzaamheid verdrijven, zelfverzekerdheid opbouwen, bemoedigend zijn,
maar ook instrueren en adviseren. Door alleen maar te groeten, kunnen
deze woorden iemand opgemerkt door voelen! Andermans levenspaden en
meningen worden dan geaccepteerd, ook al ben je daar niet mee eens.
De verscheidenheid aan gedachtegoed moet toch net zo makkelijk geaccepteerd
kunnen worden als de
verscheidenheid
van ieders uiterlijk en verschijning?
Hoe
onschuldig roddelen lijkt, roddel blijft het zaad voor een gebroken
vriendschap, kapotte carrière of een echtscheiding, dat gezaaid
wordt door hatelijke woorden, door roddel. Zelfs oorlogen en moorden
kunnen wij uiteindelijk terug herleiden naar... roddel.